Lekarz radzi

Znaczenie prawidłowego dawkowania insuliny

Insulinoterapia – czyli podskórne podawanie insuliny jest jedyną możliwą metodą leczenia u pacjentów z cukrzycą typu 1, a w cukrzycy typu 2 staje się konieczna, gdy stosowanie diety i maksymalnych dawek leków obniżających stężenie glukozy zaczyna być nieskuteczne

Szacuje się, że około 20 proc. pacjentów z cukrzycą typu 2 leczonych jest insuliną. Odpowiednia insulinoterapia umożliwia uzyskania prawidłowej kontroli glikemii. Pozwala zmniejszyć wartość hemoglobiny glikowanej (HbA1c – parametr odzwierciedlający średnie stężenie glukozy we krwi w okresie około trzech miesięcy poprzedzających pomiar), poprawić samopoczucie przez ustąpienie objawów hiperglikemii (wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, senność), zapobiegać chorobom małych i dużych naczyń krwionośnych. Obecnie zaleca się wczesne rozpoczynanie leczenia insuliną. Istnieją sytuacje, w których konieczne jest wdrożenie insulinoterapii tuż po rozpoznaniu cukrzycy typu 2 (towarzysząca infekcja, znaczna hiperglikemia) lub zastosowanie jej tylko na jakiś czas (zabieg chirurgiczny, ciąża). Odpowiednia insulinoterapia stanowi najskuteczniejszą metodę obniżania stężenia glukozy we krwi.

Czy leczenie insuliną jest skomplikowane?

Insulinę podajemy za pomocą wstrzykiwaczy, tak zwanych penów. Wstrzykiwacz musi być dopasowany do insuliny. Peny są wygodne i proste w użyciu. Do każdej iniekcji należy wymienić igłę. Zapewni to ochronę przed rozwojem stanu zapalnego i przebudowy tkanki podskórnej. Prawidłowa absorpcja insuliny umożliwia oczekiwane działanie leku. Insulinoterapia może okazać się najlepszym (lub jedynym możliwym) sposobem dobrego wyrównania cukrzycy. Zwykle leczenie zaczyna się od 1 iniekcji insuliny bazalnej w godzinach wieczornych. Stosuje się insuliny o przedłużonym czasie działania: szczytową insulinę izofanową NPH lub bezszczytowy analog długodziałający. Zadaniem insuliny bazalnej podawanej wieczorem jest hamowanie nocnej wątrobowej produkcji glukozy i zabezpieczenie przed hiperglikemią w godzinach rannych. Insulina NPH nie zawsze spełnia tę funkcję, a zwiększenie dawki, ze względu na szczyt działania, skutkuje nocną hipoglikemią (zbyt niskim < 70mg/dl poziomem glukozy). W takich sytuacjach lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie bezszczytowego analogu długo działającego podawanego zawsze raz na dobę. Gwarantuje on lepsze wyrównanie cukrzycy oraz zmniejsza ryzyko hipoglikemii. Dodatkowo analogi długodziałające dostępne są w jednorazowych penach, co ułatwia insulinoterapię, zapewnia stabilność preparatu insuliny oraz higienę podczas iniekcji. Z czasem, gdy wskazana jest intensyfikacja leczenia podaje się również dawki insuliny doposiłkowej. Może to być insulina ludzka – krótko działająca lub analog szybko działający. Początkowo jedynie do posiłku, po którym glikemia jest największa, następnie do każdego głównego posiłku. Insuliny krótko działające wskazane są raczej u osób o stałym rytmie dnia i stałych porach posiłków z obowiązkowymi przekąskami między głównymi posiłkami. U osób aktywnych zawodowo, o zmiennym apetycie, różnej aktywności fizycznej i różnych porach posiłków, zmagających się dodatkowo z nadwagą czy otyłością, bardziej wskazane są analogi szybko działające.

Jakie są korzyści z właściwego dawkowania insuliny?

Przy indywidualnie dobranej insulinoterapii i określeniu konkretnych celów leczenia (poziomy glikemii przed, po posiłkach, przed snem i w nocy, wartość HbA1c) nie ma powodu, żeby nie stosować się do zaleceń lekarza, opóźniać lub wcale nie intensyfikować leczenia, pomimo udzielonych podczas wizyty wskazówek, profilaktycznie zmniejszać zalecane dawki insuliny w celach oszczędnościowych lub z lęku przed hipoglikemią. Osiągnięcie celów leczenia cukrzycy poprzez właściwą, nowoczesną insulinoterapię (analogi szybko i długo działające) gwarantuje dodatkowo brak lub opóźnienie wystąpienia przewlekłych powikłań cukrzycy, zapewnia większy komfort życia oraz utrzymanie odpowiedniej masy ciała. Suma dziennej dawki analogu długo działającego i szybko działającego jest mniejsza w stosunku do insulin krótko działających i NPH. Nowoczesne leczenie jest więc często korzystne nie tylko ze względu na mniejsze ryzyko wystąpienia hipoglikemii ale też mniejszą hiperinsulinemię (zbyt wysoki poziom insuliny we krwi), co pozwala z powodzeniem kontrolować masę ciała. Nieuzasadnione jest więc zmniejszanie zalecanych przez lekarza dawek insuliny (szczególnie jeżeli chodzi o analogi), gdyż skutkuje to tylko i wyłącznie pogorszeniem kontroli glikemii, wzrostem insulinooporności i w konsekwencji koniecznością zwiększenia dawek insuliny ponad proponowane na samym początku.

Dr Małgorzata Wajda-Cuszlag
pediatra, diabetolog
Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie

Ta strona używa plików (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej

1. Serwis nie zbiera w sposób automatyczny żadnych informacji, z wyjątkiem informacji zawartych w plikach cookies. 2. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i przeznaczone są do korzystania ze stron internetowych Serwisu. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer. 3. Pliki cookies wykorzystywane są w celu: a) dostosowania zawartości stron internetowych Serwisu do preferencji Użytkownika oraz optymalizacji korzystania ze stron internetowych; w szczególności pliki te pozwalają rozpoznać urządzenie Użytkownika Serwisu i odpowiednio wyświetlić stronę internetową, dostosowaną do jego indywidualnych potrzeb; b) tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości; 4. W ramach Serwisu stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne” (session cookies) oraz „stałe” (persistent cookies). Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika. 5. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy Serwisu mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu Użytkownika Serwisu. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej). 6. Operator Serwisu informuje, że ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronach internetowych Serwisu. Poniższy wzór polityki cookies chroniony jest prawem autorskim, które przysługują IAB Polska. Więcej informacji na temat plików cookies dostępnych jest pod adresem http://wszystkoociasteczkach.pl lub w sekcji „Pomoc” w menu przeglądarki internetowej.

Powrót