Dlaczego warto dobrze kontrolować cukrzycę

Podpowiedź

Podchodź aktywnie do Twojej cukrzycy. Regularna kontrola stężenia glukozy we krwi pomaga w ustaleniu optymalnego sposobu leczenia, przez co zmniejsza ryzyko powikłań cukrzycy.

Czy cukrzyca jest groźną chorobą? Cukrzyca, niezależnie od tego, z jakiego powodu
powstała, niesie ze sobą ryzyko poważnych następstw. Mogą one powstać w krótkim czasie i wówczas nazywamy je powikłaniami ostrymi, mogą także rozwijać się bardzo powoli i wówczas nazywamy je powikłaniami przewlekłymi. Błędy w postępowaniu, zaniedbaniu w zakresie samokontroli lub brak wystarczającej wiedzy chorego na temat cukrzycy mogą przyczynić się do powstania tych powikłań.

Z tego względu zrób wszystko, żeby jak najwięcej wiedzieć o swojej chorobie. Pamiętaj, że Twoja cukrzyca nie ma przycisku “wyłączone” lub “przerwa”.

Nawet krótki okres przerwy w przebiegu samokontroli i dopuszczenie do podwyższenia stężenia cukru we krwi może nasilić i przyspieszyć wystąpienie powikłań, zarówno ostrych, jak i przewlekłych.

Kiedy mówimy o powikłaniach ostrych

Jeżeli stężenie cukru w krótkim czasie rośnie lub spada poza bezpieczną dla Twojego organizmu granicę (przecukrzenie lub niedocukrzenie), wtedy mówimy o powikłaniach ostrych. Ty lub osoby z Twojego otoczenia muszą reagować natychmiast. Jeżeli nie można skontaktować się z lekarzem prowadzącym należy zadzwonić do stacji pogotowia ratunkowego z prośbą o pomoc.

Kolejnym stanem, który w krótkim czasie może prowadzić do niebezpiecznych konsekwencji jest niedocukrzenie (hipoglikemia).

Objawy występujące podczas niskich poziomów cukrów

  • Nagłe pocenie się
  • Uczucie szybkiego bicia serca
  • Uczucie głodu
  • Senność
  • Drżenie rąk
  • Ból głowy
  • Zawroty głowy
  • Spowolnienie myślowe (zaburzenia koncentracji)
  • Wypowiadanie nielogicznych treści
  • Zdenerwowanie
  • Zaburzenia widzenia
  • Blada, zimna skóra
  • Utrata przytomności
  • Drgawki

Jeżeli odczuwasz pierwsze oznaki nadchodzącego niedocukrzenia zbadaj cukier, wypij słodki napój i zjedz kanapkę. Skontroluj ponownie cukier, jeżeli nadal jest niski zadzwoń po pogotowie ratunkowe lub poproś osoby postronne o pomoc. Niereagowanie na objawy niedocukrzenia powoduje obumieranie komórek układu nerwowego, w tym tych zawartych w mózgu. To może prowadzić do utraty przytomności. Każdy kolejny epizod ciężkiego niedocukrzenia może przyczyniać się do postępującego ograniczania zdolności intelektualnych. Sposoby radzenia sobie w przypadku niedocukrzenia opisano w artykule pt. “Hipoglikemia”.

Niskie poziomy cukrówMikroangiopatia

Mówiąc o mikroangiopatii mamy na myśli zmiany dokonujące się w małych naczyniach krwionośnych obecnych głównie w oku (retinopatia), nerkach (nefropatia), układzie nerwowym (neuropatia).

Retinopatia

W przebiegu cukrzycy mogą rozwijać się zmiany w oku, prowadzące do postępującej utraty zdolności widzenia. Opóźnianie diagnozy cukrzycy lub/i jej złe wyrównanie może prowadzić do trwałego uszkodzenia wzroku. Twój lekarz ustali jak często powinieneś dokonywać kontroli dna oka i innych badań ważnych dla zdolności widzenia.

Tak wygląda pole widzenia pacjenta z retinopatią cukrzycową

Nefropatia

Cukrzycowa choroba nerek, zwana nefropatią, związana jest z uszkodzeniem małych naczyń nerkowych, co w konsekwencji powoduje stopniową utratę zdolności nerek do prawidłowej filtracji moczu.

Ich wynikiem jest pojawienie się białka w moczu (początkowo tracone są małe cząsteczki – albuminy, co nazywamy mikroalbuminurią, następnie większe białka, co nazywamy jawnym białkomoczem). Pojawienie się nawet śladowych ilości białka w moczu wymaga jeszcze bardziej rygorystycznej kontroli cukrzycy i ciśnienia tętniczego.

Poza oceną zawartości białka w moczu okresowo bada się krew oceniając m.in. stężenie kreatyniny, co pozwala

  • nieprawidłowa praca Twojego serca (początkowo serce pracuje zbyt szybko i nie ma czasu na odpoczynek, w późniejszym okresie niebezpiecznie zwalnia; w obydwu przypadkach może dojść do groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca)
  • nieprawidłowa praca Twoich naczyń krwionośnych (naczynia nie mają siły przepompowywać krwi do serca co powoduje, że gdy wstajesz masz uczucie zawrotów głowy, możesz upaść, dlatego zwracaj uwagę aby wstawać powoli)
  • zaburzenia pracy przewodu pokarmowego (pokarm długo zalega w żołądku i jelitach, możesz mieć uczucie przepełnienia w jamie brzusznej, mogą pojawić się biegunki i zaparcia)
  • problemy z potencją (utrata libido i impotencja)
  • zaburzenia pracy układu moczowego (w pęcherzu moczowym zalega mocz powodując namnażanie się w nim bakterii, co powoduje nawracające infekcje)
  • kłopoty z widzeniem przy zmianie oświetlenia

Spytaj się swojego lekarza, jak często należy dokonywać u Ciebie badania dna oka, kontroli funkcji nerek i czynności nerwów.

Makroangiopatia

MakroangiopatiaMówiąc o makroangiopatii mamy na myśli zmiany miażdżycowe dokonujące się w dużych naczyniach krwionośnych dostarczających krew do mózgu, serca i kończyn dolnych.

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych

Taki sam proces miażdżycowy jak w przypadku naczyń zapewniających ukrwienie mózgu oraz naczyń wieńcowych odpowiedzialnych za ukrwienie serca, może dotyczyć naczyń doprowadzających krew do kończyn dolnych.

Na przebiegu tych naczyń powstają zwężenia powodujące niedokrwienie mięśni i dodatkowo nerwów. U osób bez cukrzycy w takim przypadku pojawia się ból w obrębie ud, podudzi czy stóp, zależnie gdzie pojawia się największe zwężenie.

W cukrzycy można tego bólu nie odczuwać, pomimo, że zwężenie jest znacznego stopnia. Stopy stają się zimne i sine, pojawiają się nocne kurcze łydek, jeżeli obecny jest ból, opuszczenie nóg zmniejsza jego nasilenie. Siła mięśni nóg jest coraz mniejsza. Pojawia się nawet brak siły na pokonywanie codziennego dystansu drogi.

Ostatecznym efektem może być tzw. niedokrwienie krytyczne, czyli blokada dopływu krwi do konkretnego obszaru nóg, najczęściej stóp, co może prowadzić do ich martwicy, a w skrajnych przypadkach nawet do amputacji. Dobrze wyrównana cukrzyca może zapobiec lub spowolnić rozwój miażdżycy tętnic kończyn dolnych. Ponadto regularna ocena ukrwienia kończyn dolnych jest w stanie ocenić czy nie należy wykonać zabiegu poprawiającego drożność tych naczyń.

Spytaj się swojego lekarza, jak często należy u Ciebie dokonywać kontroli drożności dużych naczyń krwionośnych.

Objawy występujące przy wysokich poziomach cukru

  • Wzmożone pragnienie
  • Zwiększona ilość oddawanego moczu
  • Uczucie suchości w jamie ustnej
  • Sucha, ciepła skóra (zaczerwienienie policzków)
  • Senność
  • Nudności
  • Wymioty
  • Bóle w jamie brzusznej
  • Drętwienie lub pieczenie palców stóp i rąk

Jeżeli powyższe objawy wystąpią, natychmiast zbadaj cukier. Zbyt długie utrzymywanie podwyższonego stężenia cukru pozbawia Twoje tkanki wody, serce zaczyna pracować szybciej niż zwykle, zaczynasz oddychać płytko i szybko, możesz wymiotować i w końcu wpaść w śpiączkę. Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia, dlatego staraj się nigdy nie dopuszczać do wysokich cukrów.

Kiedy mówimy o powikłaniach przewlekłych

Nieprawidłowe stężenia cukrów mogą przez dłuższy czas nie być odczuwane przez Ciebie, szczególnie jeżeli nie są bardzo wysokie. Nie oznacza to jednak, że nie wyrządzają one szkód w Twoim organizmie. Czynią to stopniowo, ale bezwzględnie, pomimo, że ich nie czujesz.

Tylko regularna, zgodna z zaleceniami lekarza, kontrola cukrów daje wiedzę, jakie są ich zakresy, a zatem informuje o konieczności podjęcia działań mających na celu ich normalizację.

Poproś lekarza, aby badał okresowo poziom tzw. hemoglobiny glikowanej (HbA 1c ). Jej wartość pomoże ustalić czy w okresie ostatnich 3 miesięcy Twoje cukry bardzo odbiegały od zakresu normy.

Cukrzyca jest chorobą powodującą uszkodzenie naczyń krwionośnych. Przewlekłe powikłania cukrzycy dzielimy na powikłania dokonujące się w małych naczyniach krwionośnych (mikroangiopatia) i dużych naczyniach krwionośnych (makroangiopatia).

Na wyliczenie dużo bardziej dokładnego parametru oceniającego zdolność nerek do filtracji , czyli GFR. Poproś, aby Twój lekarz wpisywał do dzienniczka wartość tego parametru. Jego obniżanie się świadczy o tym, że musisz być czujny i sprawdzać ilość oddawanego moczu pod kontrolą nefrologa, który ustali czy nie musisz być dializowany.

Neuropatia

Jedna z najczęstszych postaci zaburzeń czucia w cukrzycy związana z uszkodzeniem obwodowych włókien nerwowych.

Z powodu cukrzycy może dojść do zmian w naczyniach odpowiedzialnych za ukrwienie nerwów. W ich wyniku dochodzi do uszkodzenia różnych rodzajów włókien nerwowych. Obecne są one w całym ustroju człowieka.

Objawami tych uszkodzeń mogą być między innymi:

  • utrata zdolności odczuwania bólu, temperatury, dotyku, wibracji (ryzyko powstania ran, oparzeń, częstych potknięć i upadków

Miażdżyca tętnic szyjnych i kręgowych

Brak dopływu wystarczającej ilości krwi do mózgu przez te naczynia (zwężenie przez blaszki miażdżycowe lub oderwanie się skrzepliny i zaczopowanie naczynia w mózgu) może powodować zawroty i bóle głowy,

Miażdżyca tętnic wieńcowych, tzw. choroba wieńcowa

Analogicznie do zaburzeń przepływu krwi w naczyniach doprowadzających krew do mózgu dzieje się w tzw. naczyniach wieńcowych, czyli naczyniach zapewniających ukrwienie serca. Niedokrwiony mięsień sercowy sprzyja osłabieniu (nie masz siły wejść po schodach, męczysz się przy wykonywaniu różnych czynności bardziej niż zwykle), powstaniu zaburzeń rytmu serca, wreszcie zawałom serca. W cukrzycy częściej aniżeli u osób bez cukrzycy dochodzi do zawałów serca i konieczności poszerzania naczyń wieńcowych za pomocą stentów lub by-passów.

Zespół stopy cukrzycowej

Opisywany często tzw. zespół stopy cukrzycowej wynikać może z uszkodzenia zarówno małych, jak i dużych naczyń krwionośnych.

Aby ustalić, które naczynia są odpowiedzialne za zmiany w funkcjonowaniu stóp, poproś Twojego lekarza, aby regularnie sprawdzał zarówno ich ukrwienie, jak i obecność czucia.

Sprawdzaj codziennie swoje stopy pod kątem obecności skaleczeń, pęcherzy, zmian zabarwienia skóry, grubych modzeli. Nie lekceważ ich obecności. Każda taka zmiana na stopach może być groźna, udaj się z nią natychmiast do lekarza.

Za każdym razem sprawdzaj też swoje buty pod kątem obecności w nich ciał obcych, które mogą być przyczyną powstania skaleczeń i pęcherzy.

Artykuł udostępniony przez Firmę ACCU-CHEC na potrzeby Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków, Koła w Drzewicy.

Roche informuje, iż niniejszy artykuł zawiera informacje ogólne, które nie mogą służyć do dokonywania zmian w postępowaniu i leczeniu bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem prowadzącym pacjenta. Opracowanie: dr med. Beata Mrozikiewicz-Rakowska

Ta strona używa plików (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej

1. Serwis nie zbiera w sposób automatyczny żadnych informacji, z wyjątkiem informacji zawartych w plikach cookies. 2. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i przeznaczone są do korzystania ze stron internetowych Serwisu. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer. 3. Pliki cookies wykorzystywane są w celu: a) dostosowania zawartości stron internetowych Serwisu do preferencji Użytkownika oraz optymalizacji korzystania ze stron internetowych; w szczególności pliki te pozwalają rozpoznać urządzenie Użytkownika Serwisu i odpowiednio wyświetlić stronę internetową, dostosowaną do jego indywidualnych potrzeb; b) tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości; 4. W ramach Serwisu stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne” (session cookies) oraz „stałe” (persistent cookies). Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika. 5. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy Serwisu mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu Użytkownika Serwisu. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej). 6. Operator Serwisu informuje, że ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronach internetowych Serwisu. Poniższy wzór polityki cookies chroniony jest prawem autorskim, które przysługują IAB Polska. Więcej informacji na temat plików cookies dostępnych jest pod adresem http://wszystkoociasteczkach.pl lub w sekcji „Pomoc” w menu przeglądarki internetowej.

Powrót